Zdolność kredytowa decyduje o tym, czy bank udzieli Ci kredytu i na jaką kwotę. Zanim złożysz wniosek o kredyt hipoteczny czy gotówkowy, warto poświęcić kilka tygodni na jej poprawę, bo często pozwala to podnieść dostępną kwotę o kilkadziesiąt tysięcy złotych. W tym poradniku pokazujemy, od czego zależy zdolność kredytowa i jakie kroki realnie ją zwiększają.
Co to jest zdolność kredytowa
Zdolność kredytowa to zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Bank szacuje ją, porównując Twoje dochody z bieżącymi wydatkami i zobowiązaniami. Im większa nadwyżka dochodu nad wydatkami, tym wyższa rata, jaką bank uzna za bezpieczną, a więc tym większy kredyt możesz otrzymać. Orientacyjną kwotę sprawdzisz w kalkulatorze zdolności kredytowej.
Jak banki liczą zdolność kredytową
Bank zaczyna od Twojego dochodu netto, od którego odejmuje koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz sumę rat i innych zobowiązań. Powstałą nadwyżkę porównuje z proponowaną ratą – im większy zapas, tym lepiej. Dodatkowo instytucje stosują tak zwany bufor bezpieczeństwa: zdolność liczy się przy oprocentowaniu wyższym niż aktualne, aby sprawdzić, czy poradzisz sobie ze spłatą także po wzroście stóp procentowych. Dlatego dwie osoby o tym samym dochodzie mogą otrzymać różne decyzje, jeśli różnią się poziomem zobowiązań i liczbą osób na utrzymaniu.
Od czego zależy zdolność kredytowa
Banki biorą pod uwagę wiele czynników. Najważniejsze z nich to:
- Wysokość i stabilność dochodu – liczy się nie tylko kwota, ale i źródło oraz jego pewność.
- Forma zatrudnienia – umowa o pracę na czas nieokreślony jest oceniana najkorzystniej, a umowy cywilnoprawne i działalność wymagają dłuższej historii.
- Bieżące zobowiązania – raty innych kredytów, limity na kartach i w koncie oraz pożyczki.
- Liczba osób na utrzymaniu – każda kolejna osoba zwiększa szacowane koszty życia.
- Okres kredytowania – dłuższy okres to niższa rata i wyższa zdolność.
- Historia kredytowa w BIK – terminowość dotychczasowych spłat.
- Wiek kredytobiorcy – wpływa na maksymalny możliwy okres kredytu.
Jak zwiększyć zdolność kredytową krok po kroku
Spłać lub ogranicz bieżące zobowiązania
Każda rata obniża zdolność, dlatego przed wnioskiem warto spłacić drobne pożyczki i zadłużenie na kartach. Nawet nieużywana karta kredytowa z wysokim limitem obniża zdolność, bo bank traktuje limit jako potencjalne zadłużenie.
Zamknij nieużywane limity i karty
Zlikwiduj karty kredytowe i limity w koncie, z których nie korzystasz. To jeden z najszybszych sposobów na poprawę wyniku, a formalności zajmują zwykle kilka dni.
Rozważ dłuższy okres kredytowania
Wydłużenie okresu spłaty obniża miesięczną ratę, co zwiększa zdolność. Pamiętaj jednak, że dłuższy okres oznacza wyższy łączny koszt odsetek. To kompromis między dostępną kwotą a ceną kredytu.
Udokumentuj wszystkie dochody
Do wniosku dołącz wszystkie stałe źródła dochodu: premie, nadgodziny, wynajem, dodatki. Im pełniejszy obraz Twoich finansów, tym wyższa zdolność.
Zadbaj o pozytywną historię w BIK
Spłacaj raty terminowo i nie dopuszczaj do opóźnień. Co ciekawe, całkowity brak historii kredytowej też bywa oceniany gorzej niż kilka terminowo spłaconych zobowiązań.
Dołącz współkredytobiorcę
Kredyt z małżonkiem, partnerem lub rodzicem sumuje dochody i zwykle podnosi zdolność. Trzeba jednak pamiętać, że współkredytobiorca odpowiada za dług na równi z Tobą. Warto dobierać osobę o stabilnych dochodach i bez własnych, dużych zobowiązań, bo w przeciwnym razie efekt może być odwrotny do zamierzonego.
Uporządkuj wpływy na konto
Regularne wpływy wynagrodzenia na jedno konto ułatwiają bankowi ocenę i bywają premiowane lepszymi warunkami. Jeśli część dochodu wpływa w gotówce lub na różne rachunki, zadbaj o to, by dało się je udokumentować wyciągami.
Zwiększ wkład własny
Wyższy wkład własny obniża kwotę kredytu i ryzyko banku, co poprawia zarówno zdolność, jak i warunki cenowe kredytu.
Zdolność a scoring – to nie to samo
Łatwo pomylić zdolność kredytową ze scoringiem w BIK, a to dwie różne rzeczy. Zdolność mówi, czy stać Cię na spłatę danej raty, i wynika z relacji dochodów do wydatków. Scoring to punktowa ocena Twojej dotychczasowej rzetelności w spłacaniu zobowiązań. Możesz mieć wysoki dochód i dobrą zdolność, a jednocześnie niski scoring z powodu opóźnień w przeszłości, i odwrotnie. Bank patrzy na oba parametry, dlatego przed wnioskiem warto zadbać zarówno o budżet, jak i o historię spłat.
Czego unikać przed złożeniem wniosku
Kilka tygodni przed wnioskiem lepiej wstrzymać się z decyzjami, które psują obraz Twoich finansów:
- Nie zaciągaj nowych pożyczek ani nie kupuj sprzętu na raty.
- Nie składaj wielu wniosków kredytowych naraz, bo każde zapytanie zostaje odnotowane w BIK.
- Nie dopuszczaj do przekroczeń na koncie ani do zaległości na kartach.
- Nie zmieniaj pracy tuż przed wnioskiem, jeśli wiąże się to z okresem próbnym lub nową umową na czas określony.
Stabilność i przewidywalność finansów w miesiącach poprzedzających wniosek są dla banku równie ważne jak sama wysokość dochodu.
Przykład
Pani Anna zarabia na umowie o pracę i planuje kredyt hipoteczny. Ma kartę kredytową z limitem 15 tys. zł, z której nie korzysta, oraz ratę pożyczki 600 zł miesięcznie z pozostałymi czterema ratami. Po spłacie pożyczki i zamknięciu karty jej miesięczne obciążenia spadły, a bank ponownie przeliczył zdolność. Dostępna kwota kredytu wzrosła na tyle, że wystarczyła na wybrane mieszkanie. Cała operacja zajęła około miesiąca. Co ważne, pani Anna nie musiała podnosić dochodu ani wydłużać okresu kredytu – wystarczyło uporządkowanie zobowiązań, które i tak jej nie służyły.
Ile realnie można zyskać
Efekt poprawy zdolności bywa znaczący. Zamknięcie karty z limitem kilkunastu tysięcy złotych czy spłata raty rzędu kilkuset złotych miesięcznie potrafi podnieść dostępną kwotę kredytu o kilkadziesiąt tysięcy złotych, ponieważ bank przelicza całą zdolność na nowo. Skala zależy jednak od dochodu, okresu kredytu i polityki konkretnego banku, dlatego przed wnioskiem warto porównać oferty kilku instytucji – ta sama sytuacja finansowa bywa oceniana bardzo różnie.
Najczęstsze pytania
Ile czasu przed wnioskiem poprawiać zdolność?
Najlepiej zacząć 2-3 miesiące wcześniej. Zamknięcie kart i limitów widać w bazach niemal od razu, ale zbudowanie pozytywnej historii spłat wymaga więcej czasu.
Czy zamknięcie karty kredytowej pomaga?
Tak, jeśli z niej nie korzystasz. Bank wlicza cały limit karty do Twoich zobowiązań, nawet gdy nie masz na niej zadłużenia.
Czy współkredytobiorca zawsze zwiększa zdolność?
Nie zawsze. Jeśli osoba dołączana ma własne zobowiązania lub niski dochód, jej udział może nie poprawić, a nawet obniżyć wspólną zdolność.
Czy wyższy dochód zawsze oznacza wyższą zdolność?
Dochód jest kluczowy, ale liczy się też jego stabilność i różnica między przychodami a wydatkami. Wysokie koszty życia i zobowiązania mogą zniwelować korzyść z dużego dochodu.
Czy działalność gospodarcza obniża zdolność?
Nie musi, ale banki wymagają zwykle dłuższej historii firmy i analizują jej wyniki. Stabilne, udokumentowane dochody z działalności są oceniane podobnie jak dochody z etatu.