Umowa zlecenie

Umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny. Zleceniobiorca zobowiązuje się do starannego wykonywania określonych czynności na rzecz zleceniodawcy.

Czym jest umowa zlecenie i kiedy się ją stosuje

Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 734-751). Na jej podstawie przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do dokonania określonej czynności na rzecz dającego zlecenie (zleceniodawcy). Jest to tak zwana umowa starannego działania – liczy się rzetelne, staranne wykonywanie powierzonych czynności, a nie osiągnięcie konkretnego, z góry określonego rezultatu (tym różni się od umowy o dzieło). Umowę zlecenie stosuje się przy powtarzalnych lub jednorazowych usługach, pracach dorywczych oraz współpracy, która nie ma cech stosunku pracy. Jest ona popularna między innymi w handlu, usługach, przy obsłudze projektów oraz w pracy studentów i osób łączących kilka źródeł dochodu, ponieważ daje stronom dużą swobodę w ustaleniu warunków współpracy. Umowa zlecenie nie daje jednak takich gwarancji jak umowa o pracę – nie obejmuje na przykład prawa do urlopu wypoczynkowego ani ochrony przewidzianej w Kodeksie pracy, co strony powinny brać pod uwagę przy wyborze formy współpracy.

Co musi zawierać umowa zlecenie

Kompletna umowa zlecenie powinna precyzyjnie określać strony, zakres zadań oraz warunki finansowe. Powinna zawierać co najmniej:

• oznaczenie stron – dane zleceniodawcy (nazwa firmy, NIP, adres, osoba reprezentująca) oraz zleceniobiorcy (imię, nazwisko, PESEL, adres);
• dokładny opis zlecanych czynności, aby jasno wynikało, czego oczekuje zleceniodawca;
• termin rozpoczęcia i zakończenia wykonywania zlecenia;
• wysokość wynagrodzenia oraz termin jego płatności;
• zasady ewentualnego zwrotu kosztów ponoszonych przez zleceniobiorcę;
• miejscowość i datę zawarcia umowy oraz podpisy stron.

Warto też uregulować kwestię ewentualnego powierzenia wykonania zlecenia osobie trzeciej oraz zasady wypowiedzenia umowy przez każdą ze stron.

Podstawa prawna i skutki

Zgodnie z art. 734 Kodeksu cywilnego przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności dla dającego zlecenie. Jeżeli z umowy ani z okoliczności nie wynika, że zlecenie ma być nieodpłatne, zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie (art. 735 Kodeksu cywilnego). Co do zasady wynagrodzenie wypłaca się po wykonaniu zlecenia, chyba że strony ustalą inaczej (art. 744 Kodeksu cywilnego). Zlecenie może zostać wypowiedziane przez każdą ze stron – dający zlecenie powinien wówczas zwrócić poniesione wydatki, a strona wypowiadająca bez ważnego powodu może odpowiadać za wynikłą szkodę (art. 746 Kodeksu cywilnego). Jak wskazuje Państwowa Inspekcja Pracy, umowa zlecenia co do zasady stanowi tytuł do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, a wykonawcę chroni minimalna stawka godzinowa – jej aktualną wysokość należy sprawdzić dla danego roku. Trzeba też pamiętać, że o charakterze umowy decyduje jej rzeczywista treść, a nie sama nazwa; jeżeli praca jest wykonywana pod kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie, może zostać uznana za stosunek pracy. Warto również ustalić na piśmie zasady rozliczenia oraz wystawiania rachunku, aby uniknąć nieporozumień przy wypłacie wynagrodzenia.

Najczęstsze błędy

• nadanie umowie cech stosunku pracy (stałe godziny, podporządkowanie, wyznaczone miejsce) – grozi to uznaniem jej za umowę o pracę;
• brak precyzyjnego opisu zlecenia, co utrudnia rozliczenie i ocenę staranności wykonania;
• pominięcie terminu płatności wynagrodzenia;
• błędne dane identyfikujące strony (NIP, PESEL, adresy);
• mylenie umowy zlecenia (staranne działanie) z umową o dzieło (rezultat);
• nieuwzględnienie obowiązków składkowych oraz minimalnej stawki godzinowej.

Niniejszy dokument ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej – w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą.